Kardeş Kalemler

Dil Araştırmaları

Kalemdaş

Türk Dünyası Edebiyat Dergileri Kongresi

AYB - Edebiyat Akademisi

Uluslararası Kaşgarlı Mahmud Hikâye Yarışması

Bengü Yayıncılık

Türk Dünyasında Edebiyat Adamı Ödülleri

Uygur yazarı Ziya Samedi, doğumunun 100. Yılında TÜRKSOY'da düzenlenen etkinlikle anıldı. 5 Aralık 2014 tarihinde gerçekleştirilen toplantıya Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanı Müsteşar Yardımcısı Nihat Gül, Kazakistan Ankara Büyükelçisi Müsteşarı Alimkhan Yessengeldiyev, TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Yakup Ömeroğlu, Kazakistan Yazarlar Birliğinin Sekreteri Ahmetcan Aşiri, Uygur gazetecisi Erkin Alptekin, Kazakistan’ın önde gelen ve sanat dünyasına destek veren iş adamı Dilmurat Kuziyev, Kazakistanlı yazar Rabik İsmailov, Kazak şairi Dauletbek Baytursınulı, akademisyen Alemcan Hamrayev, Ziya Samedi’nin oğlu Rıza Samedi ile kızı Bilkız Samedi, Prof. Dr. Hülya Kasapoğlu Çengel, Yrd.Doç.Dr. Aysun Demirez Güneri, Kazakistan’dan gelen araştırmacılar ile Türkiye’den pek çok kişi katılım gösterdi.

Açılış konuşmasını yapan TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov, Tanrı Dağlarının eteklerinde dünyaya gelen, pelin kokulu Kazak bozkırlarında büyüyen ve milli mücadele vererek ölümsüz eserlere imza atan Türk dünyasının mümtaz şahsiyeti, Kazakistan halkının medarı iftiharı, Uygur ulusunun evladı Ziya Samedi’nin dağlar gibi uzaklaştıkça yükselen, denizler gibi dalgalandıkça derinleşen, hayatiyete ve hayati konulara önem verdikçe dağlar gibi dimdik durarak denizler gibi mürekkep misali hakikatin tercümanı olan ve hakikatin tercümanı olurken asırları aşkın birikimleriyle, tarihe yön veren çalışmalarıyla ve birbirinden değerli eserleriyle geleceği aydınlatarak yeni nesillerin düşünce ve duygularına güç katan bir yazar olduğunu söyleyerek şöyle konuştu: "Türk kültür ve sanat dünyasının gelişmesine büyük katkıda bulunan bu Devasa Kamet, sadece Uygur ulusunun değil, tüm Türk milletinin büyük bir düşünürü ve yazarıdır. O, ölümsüz eserleriyle insanlık tarihinde önemli olayları yeni nesillere ustaca aktararak milletler arasındaki barışı ve huzuru her zaman vurgulamıştır. Evet, Ziya Samedi'nin şaheserlerinde Türk milletlerin kaderi ne kadar önemliyse, Türk dünyası için onun eserleri o kadar değerlidir.

Türkiye Kültür Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Nihat Gül, TÜRKSOY Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatının yaptığı pek değerli çalışmalarından söz ederek Uygur yazarı Ziya Samedi’yi Anma Toplantısının önemli olduğunu ve kardeşlik bağlarının kurulması adına yapılan büyük bir katkı sağlandığını ifade etti. Avrasya Yazarlar Birliği Başkanı Yakup Ömeroğlu, Uygur ulusunun kaderini ustaca kaleme alan Ziya Samedi’nin Türk kültür ve sanat dünyasına yaptığı katkılarını anlatarak böyle bir toplantının Türkiye’de düzenlenmesinin öneminden söz etti. Kazakistan Ankara Büyükelçisi Müsteşarı Alimkhan Yessengeldiyev, Kazakistan Büyükelçisi Canseyit Tüymebayev’in selamlarını ileterek Kazakistanlı Uygur yazarı Ziya Samedi’nin Kazak edebiyatına yaptığı katkılarından söz ederek Kazakistan’da bu sene Ziya Samedi’yi anma toplantılarının devlet tarafından organize edildiğini anlattı.

Kazakistan Yazarlar Birliğinin Sekreteri Ahmetcan Aşiri, bir Uygur yazarının Türkiye’de, özellikle TÜRKSOY’da anıldığını söylerek TÜRKSOY Genel Sekreteri Düsen Kaseinov’u teşekkür etti ve bu toplantının Türk Cumhuriyetlerinin bağımsızlığa kavuşmasından dolayı düzenlendiğini bir kere daha hatırlattı: "Sizlerin engin gönüllerinizle, derin saygılarınızla klasik yazarımız Ziya Samedi’nin 100. Yıl kutlamalarını Türk Milletinin kudsi topraklarında düzenlediğiniz için şükran duygularımızı arz ederiz. Bugün bizler edebiyat hayatımız itibarıyla en ulvi, en mukaddes bayramımızı yaşıyoruz. Şu yaşadığımız anın Uygur Milletinin kültür tarihi açısından, halkımızın çektiği kaderi açısından alacağı yeri farklıdır. Buna bizler çok sevinçliyiz. Dolayısıyla sımsıcak yürekten memnuniyetimizi ve gönül hoşnutluğumuzu arz etmek isteriz" dedi.

Uygur edebiyatının piyes ve roman yazarı Ziya Samedi’nin "Yılların Sırrı”, "Mayimhan”, "Ahmet Efendi”, "İparhan”, "Gani Batur”, "Kanlı Leke” gibi eserleri halkımıza miras olarak kalan çok değerli eserlerin birkaçı. Bu eserler, Doğu Türkistan’da yaşayan ve hem toplumsal hem de siyasi çatışmalarının içinde yer alan halkın kaderini, bağımsızlık uğrunda verdiği mücadelelerini resmetmektedir. Uygur milletinin sönmeyen göz nuruna, aydın çehreye dönüşen bu ölümsüz eserler, hem Uygur hem de tüm Türk milletlerinin zengin düşünce geleneğini özünde ve içinde barındıran manevi hazinedir esasında. Yazar Samedi’nin kaleme aldığı bu edebiyat cevherleri sayesinde dünya halkları Uygur milletinin hem uzun hem de zor olan kaderini, kaç asırlık tarihini, kültür mirasını, mümtaz şahsiyetlerini tanıma imkanı buluyor. Kazakistan Halk Yazarı ünvanına sahip olan ve dünyaca büyük bir yazar olarak bilinen Ziya Samedi, herşeyden önce bir Uygur yazarıdır. Onun öz milletine karşı sevgisi ile samimiyetine hiçbir şey denk olamaz. İşte bu sevgi ve kaderiyle özdeşen derin düşünceleri onu sadece bir milletin değil, tüm insanlığın mümtaz şahsiyetine çevirdi. Evet, Ziya Samedi’nin yazarlık mirası milli seviyeden yükselerek dünya edebiyatının bir parçası haline dönüştüğünü ve böylece insanlık düşünce zenginliğine eklenen son derece değerli bir katkı olduğunu ifade etmek gerekiyor sanırım. Dolayısıyla Samedi sanatkarlığı, sadece Uygur milletine değil, hem Türk milletlerine hem de dünya halklarına bir armağandır. Onun eserleri dünya dillerine çevrildi.

Ziya Samedi’nin yaşadığı dönem, hem zorluklarla hem de çatışmalara dolu olan Doğu Türkistan’ın en kanlı zaman dilimiydi. Vatanın değerini, milletin kaderini mahruti bakışlarıyla değerlendirebilen yazar, çektiği elemler ile çetin günlerin karanlığında büyüyen bir insandır. İşte böyle bir dönemde Ziya Bey halkını mutlu günlere doğru götürecek yolların peşine düştü ve kalemle o kaldırım taşları sermeye çaba sarf etti. Yazar düşünce dünyası itibarıyla milletinin bir gün aydın geleceğe ulaşacaktır ümidini yitirmemiştir. Doğu Türkistan topraklarında, eski Uygur diyarlarında yaşayan milletinin bir gün bağımsızlığa kavuşacaktır düşüncesiyle yaşadı. Türk Milletleri sağ ve salim olsa, büyük yazarımızın hayal ettiği o nurefşan gelecek mutlaka gerçekleşecektir. İşte bu düşünceler hayatiyetini her zaman korumuştur.

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi, TÜRKİYAT Uygulama ve Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Hülya Kasapoğlu Çengel, Uygur edebiyatıyla ilgili bildiri sunarak kapsamlı bir şekilde Uygur yazarlarını tek tek tanıttı ve Ziya Samedi’nin eserleriyle ilgili yaptığı analiz çalışmalarını anlattı. Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Aysun Demirez Güneri, Ziya Samedi’nin eserlerini tek tek tahlil ederek Samedi sanatıyla ilgili bildiri sundu ve birçok eserlerinin hala Türkçe çevrilmemiş olmasını dile getirdi. Etkinliğin sonunda Ziya Samedi’nin oğlu Rıza Samedi TÜRKSOY Genel Sekreterini ve toplantıya katılan herkesi teşekkür etti.

Has Bahçe Edebiyat Sohbetleri

Uluslararası Kaşgarlı Mahmut Hikaye Yarışması
 

Copyright © 2017 Avrasya Yazarlar Birligi. All Right Reserve.
AYB Türk Dünyası Yazarlar Birliği üyesidir.